سهشنبه، ۵ اسفند ۱۴۰۴
خر و پف یک اتفاق شایع شبانه است که هنگام خواب رخ میدهد. بعضیها خیلی آرام خر و پف میکنند، مثل صدای خرخر یک گربه. بعضی دیگر اما صدایی شبیه ارهبرقی تولید میکنند که هم خواب خودشان و هم شریک خوابشان را مختل میکند.
گاهی خر و پف کاملاً بیخطر است. اما در برخی موارد میتواند نشانه یک مشکل جدیتر مانند آپنه خواب باشد. به همین دلیل، شناخت خر و پف، علتها و راهحلهای آن برای محافظت از سلامتی و بهبود کیفیت خواب بسیار مهم است.
خر و پف فقط یک صدای بلند و آزاردهنده نیست. میتواند با علائمی همراه باشد که روی سلامت شما اثر بگذارد یا هشداردهنده یک بیماری جدیتر مثل آپنه انسدادی خواب باشد. شناخت این علائم به شما کمک میکند بفهمید چه زمانی باید به پزشک مراجعه کنید.
خر و پف بلند که خواب شما یا شریک زندگیتان را مختل میکند
وقفه در تنفس یا نفسنفس زدن در هنگام خواب
بیدار شدن با خشکی دهان یا گلودرد
خستگی یا خوابآلودگی شدید در طول روز
مشکل در تمرکز یا ضعف حافظه
اگر متوجه این نشانهها شدید، بهویژه وقفههای تنفسی یا نفسنفس زدن، ممکن است با علائم آپنه خواب مرتبط باشد و لازم است با پزشک مشورت کنید.
خر و پف زمانی اتفاق میافتد که جریان هوا در دهان و بینی هنگام خواب به طور نسبی مسدود شود. وقتی عضلات گلو شل میشوند، راه هوایی باریکتر میشود. عبور هوا از این مسیر باریک باعث لرزش بافتهای اطراف میشود و صدایی ایجاد میکند که آن را به عنوان خر و پف میشناسیم.
انسداد راه هوایی: لوزههای بزرگ یا زبان کوچک بزرگ (بافتی که از پشت کام نرم آویزان است) میتوانند جریان هوا را محدود کنند.
شل شدن عضلات گلو: هنگام خواب عضلات گردن و گلو شل میشوند و ممکن است گلو تا حدی بسته شود.
مشکلات بینی: گرفتگی مزمن بینی یا انحراف تیغه بینی احتمال خر و پف را افزایش میدهد.
چاقی: اضافهوزن در ناحیه گردن و گلو میتواند مسیر تنفسی را تنگ کند.
مصرف الکل: نوشیدن الکل، بهخصوص قبل از خواب، عضلات گلو را بیش از حد شل میکند.
وضعیت خوابیدن: خوابیدن به پشت باعث میشود زبان و بافتهای نرم به عقب بیفتند و مسیر هوا را مسدود کنند.

شاید با خودتان بگویید: «چرا من خر و پف میکنم؟»
پاسخ معمولاً به آناتومی بدن، عادتها و وضعیت سلامت شما برمیگردد.
محرکهای شخصی رایج شامل این موارد هستند:
اضافهوزن
آلرژی یا گرفتگی مزمن بینی
مصرف الکل
سیگار کشیدن
خوابیدن به پشت
ثبت عادتهای روزانه میتواند کمک کند الگوها را پیدا کنید. میتوانید از دفترچه یادداشت یا اپلیکیشنهای پایش خواب استفاده کنید تا وضعیت خواب، مصرف الکل و میزان احساس سرحال بودن صبحها را ثبت کنید و این اطلاعات را با پزشک در میان بگذارید.
اگر از خودتان میپرسید «چرا شریک زندگیام خر و پف میکند؟» تنها نیستید. خر و پف شریک زندگی میتواند خواب شما را مختل کند و حتی روی رابطه تأثیر بگذارد.
دلایل ممکن شامل وضعیت خواب، آلرژی، مشکلات سلامتی، مصرف الکل یا سیگار است. بهتر است بهجای سرزنش، این موضوع را بهصورت مشترک حل کنید. تغییر وضعیت خواب، اصلاح سبک زندگی یا مراجعه به پزشک میتواند به بهبود خواب هر دو نفر کمک کند.
خر و پف و آپنه خواب به هم مرتبط هستند، اما یکسان نیستند. هر کسی که خر و پف میکند الزاماً آپنه خواب ندارد. اما خر و پف بلند و مکرر میتواند یکی از شایعترین علائم آپنه خواب باشد.
آپنه انسدادی خواب زمانی رخ میدهد که راه هوایی هنگام خواب به طور مکرر مسدود شود و وقفههای تنفسی ایجاد کند. علائم هشداردهنده شامل موارد زیر است:
وقفه در تنفس هنگام خواب
نفسنفس زدن یا خفگی
خوابآلودگی شدید در طول روز
سردرد صبحگاهی
مشکل در تمرکز
اگر خر و پف شما با این علائم همراه است، حتماً با پزشک مشورت کنید. درمان آپنه خواب میتواند کیفیت خواب را بهطور چشمگیری بهبود دهد و خطرات بلندمدت سلامتی را کاهش دهد.
اگر میپرسید «چطور خر و پف را قطع کنم؟» خبر خوب این است که راهحلهای عملی وجود دارد. درمان مناسب به علت زمینهای بستگی دارد.
تغییرات سبک زندگی معمولاً اولین قدم هستند:
تغییر وضعیت خواب: خوابیدن به پهلو به جای پشت میتواند خر و پف را کاهش دهد.
پرهیز از الکل قبل از خواب
حفظ وزن سالم
ورزش منظم
ترک سیگار
چسبهای بینی یا گشادکنندههای بینی
استفاده از دستگاه بخور برای کاهش خشکی راههای هوایی
وسایل دهانی که فک را در موقعیت مناسب نگه میدارند
استفاده از دستگاه CPAP در صورت تشخیص آپنه خواب
خر و پف گاهبهگاه معمولاً جای نگرانی ندارد. اما اگر خر و پف شما بلند، مکرر یا رو به افزایش است، بهتر است بررسی شود.
در این شرایط به پزشک مراجعه کنید:
خر و پف به طور منظم خواب شما یا شریکتان را مختل میکند
با حالت خفگی یا تنگی نفس از خواب بیدار میشوید
در طول روز بیش از حد خوابآلود هستید
علائم دیگر آپنه خواب را دارید
پزشک میتواند علت اصلی را بررسی کند و مشخص کند آیا آپنه خواب یا مشکل دیگری وجود دارد یا نه. رسیدگی به علت زمینهای میتواند شبهای آرامتر و روزهای پرانرژیتری برای شما و شریک زندگیتان فراهم کند.